Shloka 29
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
पुरा भुज सहस्रेण स जगाहे महार्मवम् / चकारोद्वृत्तवेलं तमकाले मारुतोद्धतम्
Transliteration
purā bhuja sahasreṇa sa jagāhe mahārmavam / cakārodvṛttavelaṃ tamakāle mārutoddhatam
Translation
پہلے وہ ہزار بازوؤں کے ساتھ مہاسागर میں اترا؛ اور ہوا سے بپھرے ہوئے اس سمندر کی ساحلی حد کو بےوقت ہی الٹ پلٹ کر دیا۔
Word by Word
पुराformerly/once
पुरा:
Kala-adhikarana (काल-अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
भुज-सहस्रेणwith (his) thousand arms
भुज-सहस्रेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootभुज + सहस्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (सहस्र), तृतीया, एकवचन; तत्पुरुषः (भुजानां सहस्रम्)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
जगाहेentered/plunged into
जगाहे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootगाह् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मह-अर्मवम्the great ocean
मह-अर्मवम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहत् + अर्मव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (महान् अर्मवः)
चकारmade
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
उद्वृत्त-वेलम्with its shores/waves overturned
उद्वृत्त-वेलम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउद्वृत्त + वेला (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘उद्वृत्ता वेला यस्य’ (having upturned shores/waves)
तम्that (ocean)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/7th), एकवचन
मारुत-उद्धतम्raised by the wind
मारुत-उद्धतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootमारुत + उद्धत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘मारुतेन उद्धतम्’ (raised by the wind)