Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
Yadu-vaṃśa and the Haihaya Line: From Yadu to Kārtavīrya Arjuna
Devanagari script
स वै वेगं समुद्रस्य प्रावृट्कालेंबुजेक्षणः / क्रीडन्नेव सुखोद्विग्नः प्रावृट्कालं चकार ह
Transliteration
sa vai vegaṃ samudrasya prāvṛṭkāleṃbujekṣaṇaḥ / krīḍanneva sukhodvignaḥ prāvṛṭkālaṃ cakāra ha
Translation
کمَل چشم وہ کھیل ہی کھیل میں سرورِ راحت سے بےخود ہو کر سمندر کے زور کی مانند برسات کے موسم کی تندی پیدا کر دیتا تھا۔
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
वैindeed
वै:
Sambandha/Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
वेगम्the force/surge
वेगम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
समुद्रस्यof the ocean
समुद्रस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive/6th), एकवचन
प्रावृट्काल-अम्बुज-ईक्षणः(he) whose eyes were lotus-like (in the rainy season)
प्रावृट्काल-अम्बुज-ईक्षणः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootप्रावृट्काल + अम्बुज + ईक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहिः—‘प्रावृट्काले अम्बुजे इव ईक्षणे यस्य’ (one whose eyes are like lotuses in the rainy season)
क्रीडन्playing
क्रीडन्:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootक्रीड् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
एवjust/indeed
एव:
Sambandha/Emphasis (सम्बन्ध/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय, अवधारणार्थक (restrictive/emphatic)
सुख-उद्विग्नःrestless even in pleasure
सुख-उद्विग्नः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसुख + उद्विग्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः (सुखेन उद्विग्नः)
प्रावृट्कालम्the rainy season
प्रावृट्कालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रावृट्काल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः (प्रावृटः कालः)
चकारhe made/caused
चकार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
ह(indeed/just)
ह:
Sambandha/Discourse particle (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formनिपात (expletive/metrical particle)