Shloka 95
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
धनुर्न्यस्य पृषत्कांश्च राज्यं चैव सुतेषु तु / प्रीतिमानभवद्राजा भारमावेश्य बन्धुषु
Transliteration
dhanurnyasya pṛṣatkāṃśca rājyaṃ caiva suteṣu tu / prītimānabhavadrājā bhāramāveśya bandhuṣu
Translation
کمان اور تیر رکھ کر، اور سلطنت بھی بیٹوں کے سپرد کر کے، بوجھ اپنے عزیزوں پر ڈال کر وہ بادشاہ خوش ہو گیا۔
Word by Word
धनुःbow
धनुः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन (रूपं प्रथमा/द्वितीया समानम्); object of न्यस्य
न्यस्यhaving laid aside
न्यस्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनि+अस्/स्य (धातु √अस् ‘to throw/place’ with नि-; absolutive stem)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) from नि+अस् (न्यस्); ‘having laid down’
पृषत्कान्arrows
पृषत्कान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपृषत्क (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया बहुवचन; Accusative plural
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
राज्यम्kingdom
राज्यम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; Accusative singular
चand
च:
समुच्चय (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
एवindeed
एव:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphasis particle
सुतेषुamong/on (his) sons
सुतेषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी बहुवचन; Locative plural
तुthen/indeed
तु:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; particle
प्रीतिमान्content
प्रीतिमान्:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रीतिमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; adjective to राजा
अभवत्became
अभवत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
राजाthe king
राजा:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; Nominative singular
भारम्burden
भारम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; Accusative singular
आवेश्यhaving entrusted
आवेश्य:
पूर्वकालक्रिया (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootआ+विश् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (Gerund/Absolutive); ‘having entrusted/placed’
बन्धुषुupon/among (his) kinsmen
बन्धुषु:
अधिकरण (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी बहुवचन; Locative plural