Shloka 39
Marut-Soma Boon and Nahusha–Yayati Lineage
Marutakanyā–Vamśa-varṇana
Devanagari script
एवमुक्त्वा यदुं राजा शशापैनं स मन्युमान् / यस्त्वं मे त्दृदयाज्जातो वयः स्वं न प्रयच्छसि
Transliteration
evamuktvā yaduṃ rājā śaśāpainaṃ sa manyumān / yastvaṃ me tdṛdayājjāto vayaḥ svaṃ na prayacchasi
Translation
یوں کہہ کر غضبناک بادشاہ نے یدو کو شاپ دیا—“تو میرے دل سے پیدا ہو کر بھی اپنی جوانی مجھے نہیں دیتا۔”
Word by Word
एवम्thus
एवम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formरीत्यर्थक-अव्यय (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund)
यदुम्Yadu
यदुम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयदु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शशापcursed
शशाप:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootशप् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
एनम्him
एनम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun
सःhe
सः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
मन्युमान्wrathful; full of anger
मन्युमान्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमन्यु + मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive adjective)
यःwho
यः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; relative pronoun
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; 2nd person pronoun
मेmy; of me
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive) एकवचन; enclitic
हृदयात्from (my) heart
हृदयात्:
Apādāna (अपादान/Source)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th case/Ablative), एकवचन
जातःborn
जातः:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन; used predicatively
वयःyouth; age
वयः:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
स्वम्your own
स्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; adjective qualifying ‘वयः’
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध/Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-निपात (negation particle)
प्रयच्छसिyou give; you grant
प्रयच्छसि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + यम् (धातु)
Formलट् (Present), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; parasmaipada