Shloka 74
अमावसुवंशानुकीर्तनम् (Amāvasu-vaṃśānukīrtanam) — Recitation of the Amāvasu Lineage; Dhanvantari’s Origin
Devanagari script
क्षेमस्य केतुमान्पुत्रः सुकेतुस्तस्य चात्मजः / सुकेतुतनयश्चापि धर्मकेतुरिति श्रुतः
Transliteration
kṣemasya ketumānputraḥ suketustasya cātmajaḥ / suketutanayaścāpi dharmaketuriti śrutaḥ
Translation
کْشَیم کا بیٹا کیتُمان تھا، اور اس کا بیٹا سُکیتُو۔ سُکیتُو کا بیٹا بھی ‘دھرمکیتُو’ کے نام سے مشہور ہے—یوں سنا گیا ہے۔
Word by Word
क्षेमस्यof Kṣema
क्षेमस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootक्षेम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
केतुमान्Ketumān
केतुमान्:
कर्ता (Karta/Subject; apposition)
TypeNoun
Rootकेतुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive: 'having a banner/light')
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Karta/Subject; predicate/apposition)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सुकेतुःSuketu
सुकेतुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तस्यof him/of that (person)
तस्य:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
आत्मजःson
आत्मजः:
कर्ता (Karta/Subject; apposition to सुकेतुः)
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (आत्मनः जायते इति: 'born of oneself' = son)
सुकेतुतनयःson of Suketu
सुकेतुतनयः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootसुकेतु + तनय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (सुकेतॊः तनयः)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
अपिalso
अपि:
सम्बन्ध/वाक्य-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also)
धर्मकेतुःDharmaketu
धर्मकेतुः:
कर्ता (Karta/Subject; name)
TypeNoun
Rootधर्म + केतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष-समास (धर्मस्य केतुः/धर्म-केतुः)
इतिthus/so
इति:
वाक्य-सम्बन्ध (quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थक (quotative particle)
श्रुतःis known (as)
श्रुतः:
विधेय (predicate; passive sense)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः: 'is known/called'