Shloka 41
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
शमात्मकं द्विजश्रेष्ठं चरुरेष विधास्यति / एवमुक्त्वा तु तां भार्यामृचीको भृगुनन्दनः
Transliteration
śamātmakaṃ dvijaśreṣṭhaṃ carureṣa vidhāsyati / evamuktvā tu tāṃ bhāryāmṛcīko bhṛgunandanaḥ
Translation
بھृگुनندन رُچیک نے اپنی زوجہ سے کہا— ‘یہ چرو شَم مزاج والے برتر دِویج کو پیدا کرے گا۔’ یہ کہہ کر وہ خاموش ہوا۔
Word by Word
शमात्मकम्of tranquil nature
शमात्मकम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootशम-आत्मक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषः (शमः यस्य आत्मा/स्वभावः)
द्विजश्रेष्ठम्the best of the twice-born (Brahmin)
द्विजश्रेष्ठम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज-श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां श्रेष्ठः)
चरुःthe sacrificial porridge (caru)
चरुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचरु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
एषःthis
एषः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सर्वनाम
विधास्यतिwill prepare/arrange
विधास्यति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
एवम्thus
एवम्:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक क्रियाविशेषण (adverb of manner)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having said’
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थ
ताम्her
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभार्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
ऋचीकःṚcīka
ऋचीकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootऋचीक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; व्यक्तिनाम
भृगुनन्दनःdescendant/son of Bhṛgu
भृगुनन्दनः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभृगु-नन्दन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भृगोः नन्दनः)