Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 27
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
सौहोत्रिरपि संक्रुद्धो गङ्गां राजा द्विजोत्तमाः / तदाराजर्षिणा पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः
Transliteration
sauhotrirapi saṃkruddho gaṅgāṃ rājā dvijottamāḥ / tadārājarṣiṇā pītāṃ gaṅgāṃ dṛṣṭvā surarṣayaḥ
Translation
اے راجن! دْوِجوں میں برتر سَوہوتری بھی گنگا پر غضبناک ہوا؛ تب راجارشی کے پی لی ہوئی گنگا کو دیکھ کر دیورشی حیران رہ گئے۔
Word by Word
सौहोत्रिःSauhotri (a person)
सौहोत्रिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसौहोत्रि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
अपिalso/even
अपि:
Sambandha/Emphasis (निपात-प्रयोग)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
संक्रुद्धःenraged
संक्रुद्धः:
Karta (कर्ता; predicate adjective)
TypeAdjective
Rootसं + क्रुद्ध (कृदन्त; √क्रुध् + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past participle), उपसर्ग-युक्त
गङ्गाम्Ganga
गङ्गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
राजाthe king
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
द्विजोत्तमाःbest of the twice-born (brahmins)
द्विजोत्तमाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + उत्तम (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (dvijānām uttamāḥ)
तदाthen
तदा:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
राजर्षिणाby the royal sage
राजर्षिणा:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराजर्षि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः (rājā ca ṛṣiś ca)
पीताम्drunk/imbibed
पीताम्:
Karma (कर्म; qualifier)
TypeAdjective
Rootपीत (कृदन्त; √पा (पिबति) + क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मणि-भूतकृदन्त (past passive participle)
गङ्गाम्Ganga
गङ्गाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगङ्गा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootदृश् (धातु; √दृश्)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)
सुरर्षयःdivine sages
सुरर्षयः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर + ऋषि (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारय/तत्पुरुष (surāḥ eva ṛṣayaḥ / surāṇāṃ ṛṣayaḥ)