Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 11
Somavaṃśa-prasavaḥ
Birth of the Lunar Line: Budha–Purūravas and the Urvaśī Episode
Devanagari script
अनग्नदर्शनं चैव अकामात्सह मैथुनम् / द्वौ मेषौ शयनाभ्याशे सा तावद्ध्यवतिष्ठते
Transliteration
anagnadarśanaṃ caiva akāmātsaha maithunam / dvau meṣau śayanābhyāśe sā tāvaddhyavatiṣṭhate
Translation
آگ کا دیدار نہ کرنا اور بے رغبتی کے ساتھ بھی ہم بستری ہونا—بستر کے قریب دو ماہ تک وہ اتنی مدت اسی حالت میں ٹھہری رہتی ہے۔
Word by Word
अनग्न-दर्शनम्seeing without fire (i.e., without a lamp/fire)
अनग्न-दर्शनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअनग्न + दर्शन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (anagni- ‘without fire’ + darśana ‘seeing’)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्यय (emphatic particle)
अकामात्without desire; unwillingly
अकामात्:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootअकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ‘अकाम’ = without desire
सहtogether with
सह:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formसहार्थक-अव्यय (preposition-like indeclinable)
मैथुनम्sexual union
मैथुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमैथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
द्वौtwo
द्वौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootद्वि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन; संख्याविशेषण
मेषौtwo rams
मेषौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमेष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), द्विवचन
शयन-अभ्याशेnear the bed
शयन-अभ्याशे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशयन + अभ्याश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (śayana ‘bed’ + abhyāśa ‘nearby’)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम
तावत्so long; for that duration
तावत्:
Kala/Parimana (काल/परिमाण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय/परिमाण-शब्द)
Formपरिमाण/अवधि-वाचक-अव्यय (so long/that much)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle; causal/emphatic)
अवतिष्ठतेremains/stays
अवतिष्ठते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअव + स्था (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद