Shloka 18
Nimivaṃśānukīrtana (Genealogical Recitation of the Nimi Line) — with Atri–Soma Origin Motif
Devanagari script
इरण्यवर्णा या देव्यो धारयन्त्यात्मना जगत् / विभुस्तासां मुदा सोमः प्रख्यातःस्वेन कर्मणा
Transliteration
iraṇyavarṇā yā devyo dhārayantyātmanā jagat / vibhustāsāṃ mudā somaḥ prakhyātaḥsvena karmaṇā
Translation
جو سنہری رنگ والی دیویاں اپنی آتما-شکتی سے جگت کو تھامتی ہیں، اُن کے درمیان ہمہ گیر سوم اپنے ہی کرم سے خوشی کے ساتھ مشہور ہوا۔
Word by Word
हिरण्य-वर्णाःgolden-hued
हिरण्य-वर्णाः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootहिरण्य (प्रातिपदिक) + वर्ण (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः (‘हिरण्यवर्णो यस्याः/यासां ताः’)—golden-colored
याःwho (fem. pl.)
याः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; relative pronoun ‘who/which’
देव्यःgoddesses
देव्यः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
धारयन्तिsupport/hold
धारयन्ति:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootधृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान/Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
आत्मनाby themselves
आत्मना:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootआत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘by themselves/with their own power’
जगत्the world
जगत्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
विभुःthe mighty one
विभुः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण/संज्ञा—mighty, all-pervading
तासाम्of those (goddesses)
तासाम्:
सम्बन्ध (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
मुदाwith joy
मुदा:
करण (Manner/प्रकार)
TypeNoun
Rootमुद्/मुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; ‘with joy’ (instrumental of manner)
सोमःSoma
सोमः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रख्यातःrenowned
प्रख्यातः:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + ख्या (धातु) → प्रख्यात (कृदन्त)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकृदन्त (क्त) — ‘renowned’
स्वेनby his own
स्वेन:
करण (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; विशेषण—‘by his own’
कर्मणाby (his) deed
कर्मणा:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन