Shloka 87
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तं तु बद्धं गले दृष्टवा विक्रयार्थं नरोत्तमः / महर्षिपुत्रं धर्मात्मा मोक्षयामास सुव्रतः
Transliteration
taṃ tu baddhaṃ gale dṛṣṭavā vikrayārthaṃ narottamaḥ / maharṣiputraṃ dharmātmā mokṣayāmāsa suvrataḥ
Translation
گلے میں بندھے اس مہارشی کے بیٹے کو فروخت کے لیے دیکھ کر، دھرماتما نروتم نے، نیک ورت والا ہو کر، اسے آزاد کر دیا۔
Word by Word
तम्him
तम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular), पुल्लिङ्ग (Masculine)
तुbut/indeed
तु:
निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle; contrast/emphasis)
बद्धम्bound
बद्धम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootबद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; बन्ध् धातोः क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying तम्)
गलेat/on the neck
गले:
अधिकरण (Adhikaraṇa/अधिकरण)
TypeNoun
Rootगल (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
क्रियाविशेषण (Kriyā-viśeṣaṇa)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive)
विक्रयार्थम्for the purpose of sale
विक्रयार्थम्:
प्रयोजन (Purpose/हेतु)
TypeNoun
Rootविक्रय + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formद्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन, पुल्लिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (usage as purpose); षष्ठी-तत्पुरुष (विक्रयस्य अर्थः)
नरोत्तमःthe best of men
नरोत्तमः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (उत्तमो नरः)
महर्षिपुत्रम्the sage’s son
महर्षिपुत्रम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootमहर्षि + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (महर्षेः पुत्रः)
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्म + आत्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुव्रीहि (धर्मः आत्मा यस्य सः) विशेषण (qualifying नरोत्तमः)
मोक्षयामासreleased/set free
मोक्षयामास:
क्रिया (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formणिच् (causative) + लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सुव्रतःof good vows
सुव्रतः:
कर्ता (Karta/कर्ता)
TypeAdjective
Rootसु + व्रत (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारय (सुन्दरं व्रतं यस्य) विशेषण (qualifying नरोत्तमः)