Shloka 46
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
एवमुक्तस्तु राजर्षिरुत्तङ्केन महात्मना / कुवलाश्वं तु तं प्रादात्तस्मिन् धुन्धुनिवारणे
Transliteration
evamuktastu rājarṣiruttaṅkena mahātmanā / kuvalāśvaṃ tu taṃ prādāttasmin dhundhunivāraṇe
Translation
مہاتما اُتّنگ کے یوں کہنے پر راجرشی نے دھُندھو کے انسداد کے لیے کُوَلاشوَ کو اس کے سپرد کر دیا۔
Word by Word
evamthus
evam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय (indeclinable), प्रकारवाचक (manner-adverb)
uktaḥ(having been) addressed/said to
uktaḥ:
Karta (कर्ता) (as predicate agreeing with subject)
TypeVerb
Rootvac (धातु) + kta (कृत्) → ukta (कृदन्त)
Formकृदन्त (past passive participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मणि-भावः (passive sense)
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle), विरोध/अन्वयार्थ (but/indeed)
rājarṣiḥthe royal sage
rājarṣiḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan + ṛṣi (प्रातिपदिक)
Formसमास: राजर्षि (तत्पुरुष; राज्ञः ऋषिः), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
uttaṅkenaby Uttanka
uttaṅkena:
Karta (कर्ता) (agent in passive)
TypeNoun
Rootuttaṅka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), एकवचन
mahātmanāby the great-souled (one)
mahātmanā:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahātman (प्रातिपदिक)
Formसमास: महात्मन् (कर्मधारय; महान् आत्मा यस्य), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) of uttāṅkena
kuvalāśvamKuvalāśva
kuvalāśvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkuvalāśva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
tuand/indeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle), emphasis/contrast
tamto him/that (person)
tam:
Karma (कर्म) (secondary object)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
prādātgave
prādāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; उपसर्ग: प्र-
tasminin that (matter/occasion)
tasmin:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन
dhundhu-nivāraṇein the repelling of Dhundhu
dhundhu-nivāraṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdhundhu (प्रातिपदिक) + nivāraṇa (प्रातिपदिक)
Formसमास: धुन्धुनिवारण (तत्पुरुष; धुन्धोः निवारणम्), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन