Shloka 38
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
राक्षसस्य मधोः पुत्रो धुन्धुर्नाम महासुरः / शेते लोकविनाशाय तप आस्थाय दारुणम्
Transliteration
rākṣasasya madhoḥ putro dhundhurnāma mahāsuraḥ / śete lokavināśāya tapa āsthāya dāruṇam
Translation
راکشس مدھو کا بیٹا، دھُندھو نامی وہ مہاسُر، عالم کی تباہی کے لیے ہولناک تپسیا اختیار کیے وہاں لیٹا رہتا ہے۔
Word by Word
राक्षसस्यof the demon
राक्षसस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
मधोःof Madhu
मधोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; षष्ठी, एकवचन
पुत्रःson
पुत्रः:
कर्ता (Subject, appositional)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
धुन्धुःDhundhu
धुन्धुः:
कर्ता (Subject)
TypeNoun
Rootधुन्धु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन
नामby name
नाम:
विशेषणार्थ-निपात (naming marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनाम-शब्दः (indeclinable used for naming/apposition)
महा-असुरःa great asura
महा-असुरः:
कर्ता (apposition to धुन्धुः)
TypeNoun
Rootमहा (पूर्वपद) + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः
शेतेlies / sleeps
शेते:
क्रिया
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
लोक-विनाशायfor the destruction of the worlds
लोक-विनाशाय:
सम्प्रदान (Dative purpose)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक) + विनाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (लोकस्य विनाशः)
तपःausterity / penance
तपः:
कर्म (Object)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (Accusative), एकवचन (कर्म)
आस्थायhaving undertaken
आस्थाय:
क्रियाविशेषण (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + स्था (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive); ‘having undertaken’
दारुणम्terrible / severe
दारुणम्:
विशेषण (of तपः)
TypeAdjective
Rootदारुण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; तपः इति विशेषणम्