Shloka 23
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
कालेन गतवान्सो ऽथ शकृन्मूत्रतरङ्गितम् / ज्ञात्वैवमेतदाख्यानं ना विधिर्भक्षयेद्बुधः
Transliteration
kālena gatavānso 'tha śakṛnmūtrataraṅgitam / jñātvaivametadākhyānaṃ nā vidhirbhakṣayedbudhaḥ
Translation
وقت گزرنے پر وہ چلا گیا اور پھر پاخانے اور پیشاب کی موجوں والے دوزخ کو پہنچا۔ یہ حکایت جان کر دانا آدمی گوشت نہ کھائے۔
Word by Word
कालेनwith time; in course of time
कालेन:
करण/कालहेतु (Instrument/Time-cause/करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental singular
गतवान्went
गतवान्:
क्रिया (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गतवत् (कृदन्त)
Formक्तवतु-प्रत्ययान्त (past active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/now)
शकृत्-मूत्र-तरङ्गितम्(a place) rippled/soiled with feces and urine
शकृत्-मूत्र-तरङ्गितम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeAdjective
Rootशकृत् + मूत्र + तरङ्गित (प्रातिपदिकानि)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषसमासः (शकृन्मूत्रेण तरङ्गितम्)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
पूर्वकालक्रिया (Pūrvakāla-kriyā/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive)
एवम्thus
एवम्:
प्रकार (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (manner adverb)
एतत्this
एतत्:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative agreeing with आख्यानम्
आख्यानम्narrative/account
आख्यानम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootआख्यान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular
नnot
न:
निषेध (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय (negation particle)
विधिःrule/ordinance
विधिः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular
भक्षयेत्should eat/consume
भक्षयेत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
बुधःa wise person
बुधः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootबुध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular