Shloka 22
Gāndharva-lakṣaṇa
Traits/Classification of the Gandharvas) and Royal-Genealogical Continuities (Vamśa-prasaṅga
Devanagari script
तदाकरोत्स राज्यं वै वसिष्ठपरिनोदितः / ततस्तेनैनसा पूर्णो राज्यावस्थो महीपतिः
Transliteration
tadākarotsa rājyaṃ vai vasiṣṭhaparinoditaḥ / tatastenainasā pūrṇo rājyāvastho mahīpatiḥ
Translation
تب وِشِشٹھ کی ترغیب سے اُس نے راج سنبھالا؛ پھر وہ مہاپتی تختِ حکومت پر رہتے ہوئے اسی گناہ سے بھر گیا۔
Word by Word
तदाthen
तदा:
कालाधिकरण (Kāla-adhikaraṇa/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (temporal adverb)
अकरोत्did/made
अकरोत्:
क्रिया (Kriyā/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सःhe
सः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; implied subject with अकरोत्
राज्यम्kingdom/rule
राज्यम्:
कर्म (Karma/कर्म)
TypeNoun
Rootराज्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; accusative singular
वैindeed
वै:
सम्बन्ध (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक-अव्यय (emphatic particle)
वसिष्ठ-परिनोदितःurged/instigated by Vasiṣṭha
वसिष्ठ-परिनोदितः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवसिष्ठ + परि-नुद् (धातु) → परिनोदित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तृतीया-तत्पुरुष/करणसम्बन्धः ‘वसिष्ठेन परिनोदितः’
ततःthereafter
ततः:
क्रम/काल (Sequence/क्रम)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formततः-शब्दः, अपादान/क्रमबोधक-अव्यय (then/thereafter)
तेनby that/thereby
तेन:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; instrumental singular
एनसाby sin/offence
एनसा:
करण (Karaṇa/करण)
TypeNoun
Rootएनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental singular
पूर्णःfilled
पूर्णः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपॄ (धातु) → पूर्ण (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; predicative ‘filled’
राज्य-अवस्थःsituated in kingship (as king)
राज्य-अवस्थः:
विशेषण (Adjectival qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootराज्य + अवस्था/अवस्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुषः ‘राज्ये अवस्थः’ (in the state of kingship)
महीपतिःlord of the earth, king
महीपतिः:
कर्ता (Kartā/कर्ता)
TypeNoun
Rootमही + पति (प्रातिपदिकानि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘महेः/महीयाः पतिः’