Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 8
Vaivasvata-vamsha-pravṛttiḥ
Origin and Issue of Vaivasvata Manu; Ilā–Sudyumna Episode
Devanagari script
धर्मयुक्तमिदं वाक्यं पुत्रकामं प्रजापतिम् / मित्रावरुणयोरंशे जातास्मि वदतां वर
Transliteration
dharmayuktamidaṃ vākyaṃ putrakāmaṃ prajāpatim / mitrāvaruṇayoraṃśe jātāsmi vadatāṃ vara
Translation
یہ بات دھرم کے مطابق ہے۔ اے گفتار میں برتر! پُتر کی خواہش رکھنے والے پرجاپتی سے کہتی ہوں کہ میں مِتر اور ورُن کے اَمش سے پیدا ہوئی ہوں۔
Word by Word
धर्म-युक्तम्in accordance with dharma
धर्म-युक्तम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; विशेषण; क्त/PPP √युज् (युज् धातु) ‘योगे’; तत्पुरुषः (धर्मेण युक्तम्)
इदम्this
इदम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सर्वनाम; विशेषण
वाक्यम्statement
वाक्यम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन
पुत्र-कामम्desiring a son
पुत्र-कामम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootपुत्र (प्रातिपदिक) + काम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; विशेषण; उपपद-तत्पुरुषः (पुत्रं कामयते इति)
प्रजापतिम्Prajāpati
प्रजापतिम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootप्रजापति (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
मित्र-वरुणयोःof Mitra and Varuṇa
मित्र-वरुणयोः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootमित्र (प्रातिपदिक) + वरुण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), द्विवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः; ‘of Mitra and Varuṇa’
अंशेin the portion/lineage
अंशे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootअंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन
जाताborn
जाता:
क्रिया (Predicative participle)
TypeVerb
Rootजात (कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (क्त/PPP) √जन् (जन् धातु) ‘जन्मनि’; कर्तरि-भावे ‘born’
अस्मिam
अस्मि:
क्रिया (Copula)
TypeVerb
Root√अस् (अस् धातु)
Formलट् (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
वदताम्of speakers
वदताम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeVerb
Root√वद् (वद् धातु)
Formवर्तमान कृदन्त (शतृ/Present active participle) ‘वदत्’; षष्ठी (6th), बहुवचन; ‘of those who speak’
वरO best (one)
वर:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; संबोधनार्थे