Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 7
Vaivasvata-vamsha-pravṛttiḥ
Origin and Issue of Vaivasvata Manu; Ilā–Sudyumna Episode
Devanagari script
तामिलेत्यथ होवाच मनुर्दण्डधरस्ततः / अनुगच्छस्व भद्रं ते तमिला प्रत्युवाच ह
Transliteration
tāmiletyatha hovāca manurdaṇḍadharastataḥ / anugacchasva bhadraṃ te tamilā pratyuvāca ha
Translation
پھر دَند بردار منو نے اسے ‘اِلا’ کہہ کر پکارا اور کہا—“میرے پیچھے چلو؛ تمہارا بھلا ہو۔” تب تامیلا نے جواب دیا۔
Word by Word
ताम्her
ताम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सर्वनाम
इलाO Ilā
इला:
सम्बोधन (Address)
TypeNoun
Rootइला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन/प्रथमा (Vocative/Nominative), एकवचन; संबोधनार्थे
इतिthus
इति:
उद्धरण (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरणसूचक
अथthen
अथ:
सम्बन्ध (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनन्तरार्थक (then/now)
हindeed (particle)
ह:
पादपूरण/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; वैदिक/पुराण-प्रयोगे स्मरणार्थक/पादपूरक निपात
उवाचsaid
उवाच:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Root√वच् (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
मनुःManu
मनुः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिवाचक संज्ञा
दण्ड-धरःstaff-bearer
दण्ड-धरः:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeAdjective
Rootदण्ड (प्रातिपदिक) + धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण; षष्ठी-तत्पुरुषः (दण्डं धरति इति)
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध (Temporal/Source)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्/ततः = तदनन्तरं/तस्मात् (then/from there)
अनुगच्छस्वfollow (me)
अनुगच्छस्व:
क्रिया (Command)
TypeVerb
Rootअनु-√गम् (गम् धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; उपसर्गः अनु-
भद्रम्good fortune
भद्रम्:
सम्बन्ध (Benediction)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; आशीर्वादार्थे (benedictive usage)
तेto you/for you
ते:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (Possessor)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम
तमिलाTamilā
तमिला:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootतमिला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; व्यक्तिवाचक संज्ञा
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
क्रिया (Verb/Action)
TypeVerb
Rootप्रति-√वच् (वच् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः प्रति-
हindeed (particle)
ह:
पादपूरण/निपात (Particle)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; पादपूरक/स्मरणार्थक निपात