Shloka 1
Dānavavaṃśa-pradhāna-nāmāvalī
Catalogue of Prominent Sons of Danu
Devanagari script
इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यमभागे तृतीय उपोद्धातपादे सूत उवाच अभवन्दनुपुत्रास्तु वंशे ख्याता महासुराः / विप्रचित्तिप्रधा नास्ते ऽचिन्तनीयपराक्रमाः
Transliteration
iti śrībrahmāṇḍe mahāpurāṇe vāyuprokte madhyamabhāge tṛtīya upoddhātapāde sūta uvāca abhavandanuputrāstu vaṃśe khyātā mahāsurāḥ / vipracittipradhā nāste 'cintanīyaparākramāḥ
Translation
یوں شری برہمانڈ مہاپُران کے وایو-پروکت مَدیَم بھاگ کے تیسرے اُپوَدّھات پاد میں سوت نے کہا— دَنو کے بیٹوں کے وَنش میں مشہور مہااسُر پیدا ہوئے؛ ان میں وِپْرچِتّی سردار تھا، وہ ناقابلِ تصور شجاعت والے تھے۔
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इत्यादि-समाप्त्यर्थक (quotative/end marker)
श्रीब्रह्माण्डेin the revered Brahmāṇḍa (Purāṇa)
श्रीब्रह्माण्डे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootश्री + ब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—श्रीमत् ब्रह्माण्डम् (कर्मधारय)
महापुराणेin the Mahāpurāṇa
महापुराणे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमहा + पुराण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—महत् पुराणम् (कर्मधारय)
वायुप्रोक्तेspoken by Vāyu
वायुप्रोक्ते:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootवायु + प्रोक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; कृदन्त—क्त (PPP) ‘प्रोक्त’; समासः—वायुना प्रोक्ते (तृतीया-तत्पुरुष)
मध्यमभागेin the middle section
मध्यमभागे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootमध्यम + भाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—मध्यमः भागः (कर्मधारय)
तृतीयॆin the third
तृतीयॆ:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeAdjective
Rootतृतीय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; क्रमवाचक-विशेषण (ordinal)
उपोद्धातपादेin the introductory chapter/section
उपोद्धातपादे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootउपोद्धात + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः—उपोद्धातस्य पादे (षष्ठी-तत्पुरुष)
सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
अभवन्there were/became
अभवन्:
Kriya (क्रिया/Verb)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलुङ्-लकार (Aorist/Imperfective past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
दनुपुत्राःsons of Danu
दनुपुत्राः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootदनु + पुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—दनोः पुत्राः (षष्ठी-तत्पुरुष)
तुindeed, however
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक-निपात (but/indeed)
वंशेin the lineage
वंशे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootवंश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
ख्याताःrenowned, famous
ख्याताः:
Vidheyavishaya (विधेयविषय/Predicate)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formकृदन्त—क्त (PPP) ‘ख्यात’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विधेय-विशेषण (predicate adjective)
महासुराःgreat demons (asuras)
महासुराः:
Karta (कर्ता/Subject complement)
TypeNoun
Rootमहा + असुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—महान्तः असुराः (कर्मधारय)
विप्रचित्तिप्रधानाःhaving Vipracitti as chief
विप्रचित्तिप्रधानाः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeAdjective
Rootविप्रचित्ति + प्रधान (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—विप्रचित्तिः प्रधानः येषां ते (षष्ठी-तत्पुरुष/बहुव्रीहि-सन्निकर्षः); अत्र विशेषणरूपेण
तेthey
ते:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; सर्वनाम
अचिन्तनीयपराक्रमाःof inconceivable valor
अचिन्तनीयपराक्रमाः:
Vidheyavishaya (विधेयविषय/Predicate)
TypeAdjective
Rootअचिन्तनीय + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—अचिन्तनीयः पराक्रमः येषां ते (बहुव्रीहि-भावार्थः) / रूपेण कर्मधारय-सन्निकर्षः