Previous Verse
Next Verse

Shloka 76

Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas

Genealogical Catalogue

देवौ तस्मादजायेतामश्विनौ भिषजां वरौ / नासत्यश्चैव दस्रश्च स्मृतौ द्वादशमूर्तितः

devau tasmādajāyetāmaśvinau bhiṣajāṃ varau / nāsatyaścaiva dasraśca smṛtau dvādaśamūrtitaḥ

اسی سے دو دیوتا پیدا ہوئے—اشوِنی کمار، طبیبوں میں برتر؛ جو ناستیہ اور دسر کے نام سے، دْوادش مُورتی (آدتیہ) میں یاد کیے جاتے ہیں۔

देवौtwo gods
देवौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), द्विवचन
तस्मात्from that/from him
तस्मात्:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन
अजायेताम्were born
अजायेताम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन, आत्मनेपद; ‘were born’
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन
भिषजाम्of physicians
भिषजाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभिषज् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), बहुवचन
वरौthe best
वरौ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘best/excellent’ (qualifying अश्विनौ)
नासत्यःNāsatya
नासत्यः:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootनासत्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
एवindeed/just
एव:
Sambandha-bodhaka (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक निपात (emphatic particle)
दस्रःDasra
दस्रः:
Viśeṣya (विशेष्य)
TypeNoun
Rootदस्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
स्मृतौare remembered (as)
स्मृतौ:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formकृदन्त, क्त (PPP) used adjectivally; पुंलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘are remembered/known as’ (agreeing with अश्विनौ)
द्वादश-मूर्तितःas (one) of the twelve forms
द्वादश-मूर्तितः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootद्वादश (संख्या-प्रातिपदिक) + मूर्ति (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास; तसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय ‘-तः’ (ablatival adverb) = ‘as/according to twelve forms’