Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 75
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
मैथुनान्तनिविष्टा च परपुंसो ऽभिशङ्कया / सा तं निःसारयामास नोभ्यां शुक्रं विवस्वतः
Transliteration
maithunāntaniviṣṭā ca parapuṃso 'bhiśaṅkayā / sā taṃ niḥsārayāmāsa nobhyāṃ śukraṃ vivasvataḥ
Translation
مباشرت کے اختتام پر، غیر مرد کا گمان کر کے، اس نے ویوسوت کا شُکر ناک کے سوراخوں سے باہر نکال دیا۔
Word by Word
मैथुन-अन्त-निविष्टाengaged at the end of intercourse
मैथुन-अन्त-निविष्टा:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमैथुन (प्रातिपदिक) + अन्त (प्रातिपदिक) + नि-√विश् (धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त (PPP) ‘निविष्टा’; तत्पुरुषसमासः ‘मैथुनस्य अन्ते निविष्टा’ (engaged at the end of intercourse)
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक निपात
पर-पुंसःof another man
पर-पुंसः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपर (प्रातिपदिक) + पुंस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन; तत्पुरुषः ‘परस्य पुंसः’
अभिशङ्कयाout of suspicion
अभिशङ्कया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootअभि-शङ्का (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (हेतु/करण), एकवचन; हेत्वर्थे ‘out of suspicion’
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
तम्him/that
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
निःसारयामासexpelled/caused to come out
निःसारयामास:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिः-√सृ (धातु) + णिच् (causative)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative ‘caused to come out/expelled’
नोभ्याम्through the two nostrils
नोभ्याम्:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootनासिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) / पञ्चमी (अपादान) द्विवचन; ‘through/from the two nostrils’ (context favors करण)
शुक्रम्semen
शुक्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन
विवस्वतःof Vivasvat (the Sun)
विवस्वतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootविवस्वत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (सम्बन्ध), एकवचन