Shloka 46
Vamśānukramaṇikā: Varuṇa–Kali Descendants and the Naiṛta Grahas
Genealogical Catalogue
Devanagari script
उत्तरान्सा कुरून्गत्वा तृणान्यथ चचार सा / द्वितीयायां तु संज्ञायां संज्ञेयमिति चिन्त्य ताम्
Transliteration
uttarānsā kurūngatvā tṛṇānyatha cacāra sā / dvitīyāyāṃ tu saṃjñāyāṃ saṃjñeyamiti cintya tām
Translation
وہ اُتر کُروؤں میں جا کر گھاس چرنے لگی؛ دوسری سَنج्ञا کے بارے میں ‘اسے پہچاننا چاہیے’ سوچ کر اس نے اس پر غور کیا۔
Word by Word
उत्तरान्northern
उत्तरान्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootउत्तर (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया-विभक्ति; दिशावाचक विशेषण—“northern”
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति
कुरून्the Kurus (people/land)
कुरून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुरु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया-विभक्ति; जनपद/जनसमूहवाचक
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) + त्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक—“having gone”
तृणानिgrass (blades)
तृणानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, बहुवचन, द्वितीया-विभक्ति
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then)
चचारwandered / grazed
चचार:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; “wandered/grazed”
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा-विभक्ति
द्वितीयायाम्in the second
द्वितीयायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootद्वितीया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी-विभक्ति (Locative)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषार्थक अव्यय (but/indeed)
संज्ञायाम्in (that) name/designation
संज्ञायाम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसंज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, एकवचन, सप्तमी-विभक्ति (Locative)
संज्ञेयम्to be recognized
संज्ञेयम्:
Karya (कार्य/विधेय)
TypeVerb
Rootसम् + ज्ञा (धातु) + यत्/अनीय (कृत्य-प्रत्यय; gerundive)
Formकृत्य-प्रत्ययान्त (gerundive), नपुंसकलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा/द्वितीया; “to be recognized/known”
इतिthus
इति:
Vakyartha (वाक्यार्थ-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक अव्यय (quotative)
चिन्त्यhaving considered
चिन्त्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु) + ल्यप्
Formल्यबन्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक—“having thought/considered”
ताम्her / that (one)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, स्त्रीलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया-विभक्ति