Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 33
Bhārgavaṃ prati Varuṇāgamanaṃ
Varuṇa’s Approach to Bhārgava/Paraśurāma
Devanagari script
नातिक्रामति सो ऽद्यापि सीमानं पयसां निधिः / कृतं रामेण महता न तु सज्जं महद्धनुः
Transliteration
nātikrāmati so 'dyāpi sīmānaṃ payasāṃ nidhiḥ / kṛtaṃ rāmeṇa mahatā na tu sajjaṃ mahaddhanuḥ
Translation
آج بھی پانیوں کا خزانہ، سمندر، اس حد سے آگے نہیں بڑھتا؛ یہ کام عظیم رام نے کر دکھایا، مگر اُن کا بڑا دھنُش تک تیار نہ کرنا پڑا۔
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
अतिक्रामतिcrosses / transgresses
अतिक्रामति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअति + क्रम् (धातु)
Formलट् (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
सःhe/it
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अद्यापिeven today
अद्यापि:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य + अपि (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb: even today)
सीमानम्boundary
सीमानम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसीमन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
पयसाम्of waters
पयसाम्:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), बहुवचन
निधिःtreasury/store; (here) the ocean
निधिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
कृतम्done / made
कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootकृ (धातु)
Formक्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (इदं) कर्म/कार्य-रूपेण
रामेणby Rama
रामेण:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महताgreat
महता:
Karaṇa (करण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण (रामेण)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, विरोध/विभेद (but)
सज्जम्ready / prepared
सज्जम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसज्ज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (पाठे) ‘सज्जं’ = सज्जम् (ready)
महत्great
महत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; धनुः इति विशेषणम्
धनुःbow
धनुः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन