Shloka 5
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
तं तदाश्रममासाद्य ब्रह्मघोषेण नादितम् / विविशुर्त्दृष्टमनसो यथावृद्धपुरस्सरम्
Transliteration
taṃ tadāśramamāsādya brahmaghoṣeṇa nāditam / viviśurtdṛṣṭamanaso yathāvṛddhapurassaram
Translation
وہ اس آشرم تک پہنچے جو برہماگھوش سے گونج رہا تھا؛ پھر یکسو دل ہو کر، بزرگوں کو آگے رکھ کر، ترتیب سے اندر داخل ہوئے۔
Word by Word
तम्that (him/it)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम
तत्-आश्रमम्that hermitage
तत्-आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + आश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘तस्य आश्रमः’
आसाद्यhaving reached
आसाद्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ + सद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund); ‘आसाद्य’ = having reached/approached
ब्रह्म-घोषेणby the Vedic chant/sound
ब्रह्म-घोषेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + घोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन; तत्पुरुषः—‘ब्रह्मणः घोषः’
नादितम्resounding
नादितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनादि (प्रातिपदिक; √नद् धातोः क्त-प्रत्ययान्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त-विशेषणम् (past passive participle): ‘नादित’ = sounded/resonant
विविशुःthey entered
विविशुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + विश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
दृष्ट-मनसःwith controlled/steady minds
दृष्ट-मनसः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदृष्ट (प्रातिपदिक; √दृश् क्त) + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; बहुव्रीहिः—‘दृष्टं (नियतं/संयतं) मनो येषां ते’
यथाaccording to / as
यथा:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formअव्यय; उपमान/क्रमवाचक-क्रियाविशेषणम्
वृद्ध-पुरः-सरम्with the elders going in front (in due order)
वृद्ध-पुरः-सरम्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootवृद्ध (प्रातिपदिक) + पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + सर (प्रातिपदिक; √सृ)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तत्पुरुषः—‘वृद्धाः पुरः (अग्रे) सन्ति यस्मिन् (क्रमे)’; क्रियाविशेषणवत् प्रयोगः