Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 18
गङ्गानयनम् (Gaṅgānayana) — “The Bringing/Leading of the Gaṅgā”
Devanagari script
राम उवाच एतत्सर्वमशेषण विदितं मे तपोधनाः / करणीयं च वः कृत्यं मया नात्र विचारणा
Transliteration
rāma uvāca etatsarvamaśeṣaṇa viditaṃ me tapodhanāḥ / karaṇīyaṃ ca vaḥ kṛtyaṃ mayā nātra vicāraṇā
Translation
رام نے فرمایا—اے تپودھن رشیو، یہ سب کچھ مجھے پوری طرح معلوم ہے۔ تمہارا جو کام کرنا ہے وہ میں کروں گا؛ اس میں کوئی تامل نہیں۔
Word by Word
रामःRāma
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
एतत्this
एतत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; अत्र ‘सर्वम्’ इत्यनेन सह कर्म/विषयः
सर्वम्all
सर्वम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन; ‘एतत्’ इत्यस्य विशेषणम्
अशेषेणcompletely
अशेषेण:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअशेष (प्रातिपदिक)
Formतृतीया-एकवचनरूपेण अव्ययीभाववत् क्रियाविशेषण (adverbial instrumental): ‘without remainder/entirely’
विदितम्is known
विदितम्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√विद् (धातु) → विदित (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP) used predicatively; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘(it is) known’
मेto me
मे:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, चतुर्थी/षष्ठी एकवचन; अत्र चतुर्थी (to me) / षष्ठी (by me) अर्थच्छाया; ‘known to me’
तपोधनाःO ascetics rich in austerity
तपोधनाः:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक) + धन (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि: ‘तपो धनं येषां ते’; पुंलिङ्ग, सम्बोधन बहुवचन
करणीयम्to be done
करणीयम्:
Kriyā-viśeṣya (क्रियाविशेष्य)
TypeAdjective
Root√कृ (धातु) → करणीय (कृदन्त)
Formअनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive/obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘to be done’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय-निपात (conjunction)
वःof you
वः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी बहुवचन (your/of you)
कृत्यम्the duty/task
कृत्यम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Root√कृ (धातु) → कृत्य (कृदन्त)
Formयत्/ण्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त (duty/that which is to be done), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा एकवचन
मयाby me
मया:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, तृतीया एकवचन (instrumental)
नnot
न:
Pratiṣedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध-निपात
अत्रhere/in this matter
अत्र:
Deśa (देश)
TypeIndeclinable
Rootअत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (adverb of place)
विचारणाdeliberation
विचारणा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootविचारणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; ‘deliberation’