Shloka 17
यज्ञसमापन-दक्षिणा-आवभृथस्नान-वर्णनम्
Completion of the Sacrifice, Gifts, and Avabhṛtha Bath
Devanagari script
विकीर्यमाणः परितः पौरनारीजनैर्मुहुः / लाजवर्षेण सानन्दं वीक्षमाणश्च नागरैः
Transliteration
vikīryamāṇaḥ paritaḥ pauranārījanairmuhuḥ / lājavarṣeṇa sānandaṃ vīkṣamāṇaśca nāgaraiḥ
Translation
شہر کی عورتیں بار بار چاروں طرف سے اس پر لाज (بھنے ہوئے چاول) کی بارش کر رہی تھیں؛ اور شہری خوشی سے اسے دیکھ رہے تھے۔
Word by Word
विकीर्यमाणःbeing showered/scattered upon
विकीर्यमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि + √कॄ/कीर् (धातु) + यमान (शानच्; वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; वर्तमानकालिक-प्रत्ययान्त कृदन्त (present passive participle): ‘विकीर्यमाण’ = ‘विक्षिप्यमान/प्रकीर्यमाण’
परितःall around
परितः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (all around)
पौर-नारी-जनैःby the city women
पौर-नारी-जनैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootपौर + नारी + जन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन; समासः—‘पौराणां नारीणां जनैः’ (by groups of city-women)
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time: repeatedly)
लाज-वर्षेणwith a shower of parched grain
लाज-वर्षेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootलाज + वर्ष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः—‘लाजानां वर्षः’ (shower of parched grain)
स-आनन्दम्joyfully
स-आनन्दम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस (उपसर्गसदृश-पूर्वपद) + आनन्द (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; क्रियाविशेषणम्—‘आनन्देन सह’ = ‘हर्षेण’
वीक्षमाणःlooking
वीक्षमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Root√वीक्ष् (धातु) + यमान (शानच्; वर्तमानकाले परस्मै/आत्मनेपद-प्रयोगे कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; वर्तमानकालिक कृदन्त (present participle): ‘वीक्षमाण’ = ‘पश्यन्’
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
नागरैःby the townsmen/citizens
नागरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनागर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), बहुवचन