Shloka 39
सगरचरिते सागराविनाशः
The Quelling of the Ocean-Destruction Episode in the Sagara Narrative
Devanagari script
एषां तु संप्रमाशं हि गत्वा वद पितामहम् / पापानां मरणं त्वेषां न च शोचितुमर्हसि
Transliteration
eṣāṃ tu saṃpramāśaṃ hi gatvā vada pitāmaham / pāpānāṃ maraṇaṃ tveṣāṃ na ca śocitumarhasi
Translation
ان کے انجام کو دیکھ کر پِتامہہ سے کہو؛ یہ گنہگار ہیں، ان کی موت پر تمہیں رنج نہیں کرنا چاہیے۔
Word by Word
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी/Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural); नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-प्रयोगानुसार (contextual)
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
संप्रमाशम्the complete destruction/annihilation
संप्रमाशम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसंप्रमाश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
हिindeed/for
हि:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle); कारण/निश्चयार्थक (for/indeed)
गत्वाhaving gone
गत्वा:
क्रियाविशेषण (Adverbial to main verb)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया (having gone)
वदtell/say
वद:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootवद् (धातु)
Formलोट् (Imperative); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद
पितामहम्to the grandsire (Brahmā)
पितामहम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (Masculine); द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन (Singular)
पापानाम्of sinners/of the sinful
पापानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootपाप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
मरणम्death
मरणम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter); प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन (Singular)
तुindeed/however
तु:
सम्बन्ध (discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle); विशेषार्थक (however/indeed)
एषाम्of these
एषाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun); षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन (Plural)
नnot
न:
सम्बन्ध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध (negation particle)
चand
च:
सम्बन्ध (conjunction)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय (conjunction)
शोचितुम्to grieve
शोचितुम्:
कर्म (Object of 'arhasi')
TypeVerb
Rootशुच् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); क्रियार्थ (to grieve)
अर्हसिyou ought/are fit
अर्हसि:
क्रिया (Predicate)
TypeVerb
Rootअर्ह् (धातु)
Formलट् (Present); मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन (Singular); परस्मैपद