Shloka 5
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
ततो ऽयोध्यां समासाद्य ऋषिभिः परिवारिताम् / दृष्ट्वा प्रणम्य पितरं तस्मै सर्वं न्यवेदयन्
Transliteration
tato 'yodhyāṃ samāsādya ṛṣibhiḥ parivāritām / dṛṣṭvā praṇamya pitaraṃ tasmai sarvaṃ nyavedayan
Translation
پھر وہ رِشیوں سے گھری ہوئی ایودھیا پہنچے؛ باپ کو دیکھ کر سجدۂ تعظیم کیا اور سارا حال انہیں عرض کر دیا۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे (thereupon)
अयोध्याम्Ayodhyā
अयोध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्म (goal as object of motion)
समासाद्यhaving reached
समासाद्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-आ-सद् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वक्रिया (having reached/approached)
ऋषिभिःby/with sages
ऋषिभिः:
Sahakaraka (सह/साकं)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया, बहुवचन; करण/सह (with/by sages)
परिवारिताम्surrounded
परिवारिताम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरि-√वृ (धातु) + क्त (प्रत्यय)
Formभूतकृदन्त (PPP/क्त); स्त्रीलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; अयोध्याम् इत्यस्य विशेषण
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वक्रिया (having seen)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-नम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive); पूर्वक्रिया (having bowed)
पितरम्their father
पितरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्म
तस्मैto him
तस्मै:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; चतुर्थी (4th/चतुर्थी), एकवचन; सम्प्रदान
सर्वम्everything
सर्वम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; कर्म (all details)
न्यवेदयन्reported/informed
न्यवेदयन्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√विद् (धातु) (निवेदने)
Formलङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद