Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 16
अश्वमोचनम् (Aśvamocanam) — “The Release/Recovery of the Sacrificial Horse”
Devanagari script
संप्रहृष्टास्ततः सर्वे समेत्य च समन्ततः / संतोषाज्जहसुः केचिन्ननृतुश्च मुदान्विताः
Transliteration
saṃprahṛṣṭāstataḥ sarve sametya ca samantataḥ / saṃtoṣājjahasuḥ kecinnanṛtuśca mudānvitāḥ
Translation
پھر سب لوگ چاروں طرف سے اکٹھے ہو کر نہایت مسرور ہوئے؛ اطمینان سے کچھ ہنسے اور کچھ خوشی میں رقص کرنے لگے۔
Word by Word
saṃprahṛṣṭāḥdelighted, greatly rejoiced
saṃprahṛṣṭāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃ-pra-hṛṣ (धातु) → saṃprahṛṣṭa (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; past passive participle used adjectivally
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; adverb (time/sequence)
sarveall (of them)
sarve:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम-शब्द (pronoun)
sametyahaving assembled
sametya:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsam-√i (धातु) → sametya (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्यय; ‘having come together’
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
samantataḥon all sides
samantataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsamantatas (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; adverb (place)
saṃtoṣātfrom/through satisfaction
saṃtoṣāt:
Hetu/Apadana (हेतु/अपादान)
TypeNoun
Rootsaṃtoṣa (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ablative of cause
jahasuḥlaughed
jahasuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√has (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
kecitsome (people)
kecit:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkecit (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; अनिश्चित-सर्वनाम (indefinite pronoun)
nanṛtuḥdanced
nanṛtuḥ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√nṛt (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
mudā-anvitāḥendowed with joy
mudā-anvitāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmudā (प्रातिपदिक) + anvita (कृदन्त)
Formतत्पुरुष-समास (तृतीया-तत्पुरुष: ‘mudayā anvitaḥ’); पुल्लिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘anvita’ used adjectivally