Shloka 9
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
नवप्रसूतां हरिणीं हत्वा वृत्त्यै वनान्तरे / व्याघ्री त्वत्तपसावासे सैव पुष्णाति तच्छिशून्
Transliteration
navaprasūtāṃ hariṇīṃ hatvā vṛttyai vanāntare / vyāghrī tvattapasāvāse saiva puṣṇāti tacchiśūn
Translation
جنگل میں روزی کے لیے نو زائیدہ بچوں والی ہرنی کو مار کر بھی، تیرے تپسیا-آشرم میں وہی باگھنی انہی بچوں کی پرورش کرتی ہے۔
Word by Word
नव-प्रसूताम्newly delivered (having just given birth)
नव-प्रसूताम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootनव (प्रातिपदिक) + प्रसूता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण
हरिणीम्doe
हरिणीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootहरिणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
हत्वाhaving killed
हत्वा:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययवत्; पूर्वक्रिया (having done earlier)
वृत्त्यैfor livelihood/sustenance
वृत्त्यै:
Sampradāna (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी (Dative/4th), एकवचन; प्रयोजनार्थे (for the sake of)
वन-अन्तरेin the interior of the forest
वन-अन्तरे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक) + अन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
व्याघ्रीtigress
व्याघ्री:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootव्याघ्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वत्-तपस्-आवासेin your hermitage of austerity
त्वत्-तपस्-आवासे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + तपस् (प्रातिपदिक) + आवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; अधिकरण
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
एवindeed/just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण-निपात (emphatic particle)
पुष्णातिnourishes/feeds
पुष्णाति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootपुष् (धातु)
Formलट्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तत्-शिशून्those young ones (her cubs)
तत्-शिशून्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + शिशु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन