Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 44
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
काले पूर्णे ततः कुम्भान्भित्त्वा निर्यान्ति ते पृथक् / एवं ते षष्टिसाहस्रं पुत्राणां जायते नृप
Transliteration
kāle pūrṇe tataḥ kumbhānbhittvā niryānti te pṛthak / evaṃ te ṣaṣṭisāhasraṃ putrāṇāṃ jāyate nṛpa
Translation
جب مدت پوری ہوگی تو وہ گھڑوں کو توڑ کر الگ الگ باہر نکلیں گے؛ یوں، اے نৃপ، تمہارے ساٹھ ہزار بیٹے پیدا ہوں گے۔
Word by Word
कालेat the time
काले:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; समये (locative of time)
पूर्णेwhen (it is) complete
पूर्णे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपॄ (धातु) + क्त (प्रत्यय) → पूर्ण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त); पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; 'when completed' (locative absolute with काले)
ततःthen; thereafter
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रयोग (adverb)
कुम्भान्pots, jars
कुम्भान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकुम्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन
भित्त्वाhaving broken (open)
भित्त्वा:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); 'having split/broken'
निर्यान्तिthey come out
निर्यान्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootनिर्-या (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन; परस्मैपद
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन
पृथक्separately, one by one
पृथक्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपृथक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
एवम्thus
एवम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
तेof you; your
ते:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन
षष्टि-साहस्रम्sixty thousand
षष्टि-साहस्रम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootषष्टि (संख्या-प्रातिपदिक) + साहस्र (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (numerical compound) = 'sixty-thousand'; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; संख्या-विशेषण (numeral predicate)
पुत्राणाम्of sons
पुत्राणाम्:
Sambandha/Genitive (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन
जायतेis born; arises
जायते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद; भावे/कर्तरि प्रयोग: 'is born/comes to be'
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन