Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 35
सगरस्यौर्वाश्रमगमनम्
Sagara’s Journey to Aurva’s Hermitage
Devanagari script
एतस्मिन्नेव काले तु राजपत्न्यावुभे नृप / राज्ञे प्रावोचतां गर्भं मुदा परमया युते
Transliteration
etasminneva kāle tu rājapatnyāvubhe nṛpa / rājñe prāvocatāṃ garbhaṃ mudā paramayā yute
Translation
اسی وقت، اے نرپ، دونوں ملکہوں نے نہایت خوشی کے ساتھ بادشاہ کو اپنے حمل کی خبر سنائی۔
Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (स्थाने), सप्तमी, एकवचन; locative ‘in this’
एवindeed/just
एव:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formनिपात (particle)
कालेat the time
काले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; locative
तुbut/and then
तु:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात/समुच्चय-भेदक (adversative/contrastive particle)
राजपत्न्यौthe two queens
राजपत्न्यौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजपत्नी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (राज्ञः पत्न्यौ)
उभेboth
उभे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; agrees with ‘राजपत्न्यौ’
नृपO king
नृप:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; vocative
राज्ञेto the king
राज्ञे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; dative
प्रावोचताम्told/announced
प्रावोचताम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र+वच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, द्विवचन; परस्मैपद; ‘they two announced/told’
गर्भम्pregnancy/conception
गर्भम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
मुदाwith joy
मुदा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुदा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; instrumental of manner
परमयाgreat
परमया:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; agrees with ‘मुदा’
युतेendowed (with)
युते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootयुत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, द्विवचन; ‘endowed/associated’; agrees with ‘राजपत्न्यौ उभे’