Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

सगरदिग्विजयः

Sagara’s World-Conquest / Digvijaya

ब्राह्मणादींस्तथा वर्णान्स्वेस्वे धर्मे पृथक्पृथक् / स्थापयित्वा यथान्यायं ररक्षाव्याहतेन्द्रियः

brāhmaṇādīṃstathā varṇānsvesve dharme pṛthakpṛthak / sthāpayitvā yathānyāyaṃ rarakṣāvyāhatendriyaḥ

اس نے برہمن وغیرہ تمام ورنوں کو ان کے اپنے اپنے دھرم میں جدا جدا، انصاف کے مطابق قائم کیا، اور حواس بے خلل رکھتے ہوئے مملکت کی حفاظت کی۔

brāhmaṇa-ādīnBrahmins and others
brāhmaṇa-ādīn:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootbrāhmaṇa + ādi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन; तत्पुरुष-समासः (brāhmaṇāḥ ādayaḥ = brāhmaṇādi)
tathāand likewise
tathā:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottathā (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय/अनुक्रमवाचक (also/likewise)
varṇānthe social classes
varṇān:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvarṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (Accusative/कर्म), बहुवचन
svein one’s own
sve:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; ‘sve sve’ = distributive (each in his own)
svein one’s own (respectively)
sve:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsva (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन; पुनरुक्ति-वितरणार्थ (each respectively)
dharmein duty/law
dharme:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdharma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative/अधिकरण), एकवचन
pṛthakseparately
pṛthak:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpṛthak (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (separately)
pṛthakeach apart
pṛthak:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootpṛthak (अव्यय)
Formअव्यय, पुनरुक्ति-बल (each separately)
sthāpayitvāhaving established
sthāpayitvā:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√sthā (धातु) + ṇic; त्वा (कृदन्त)
Formक्त्वान्त (Gerund/absolutive), परस्मैपद-भाव; causative sense (to establish)
yathā-nyāyamaccording to justice
yathā-nyāyam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootyathā + nyāya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समासः; अव्ययवत् प्रयोगः (according to justice/propriety)
rarakṣaprotected
rarakṣa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√rakṣ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
avyāhata-indriyaḥwith unimpaired senses
avyāhata-indriyaḥ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-vyāhata + indriya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (whose senses are unobstructed)