Shloka 98
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
यज्ञैश्चित्वास्तुवन्सर्वे तथान्ये मानुषा विशः / दैत्यदेवाः समाख्याताः सप्तैते सप्तसप्तकाः
Transliteration
yajñaiścitvāstuvansarve tathānye mānuṣā viśaḥ / daityadevāḥ samākhyātāḥ saptaite saptasaptakāḥ
Translation
یَجْنوں کے ذریعے پوجا کر کے سب نے ستوتی کی، اور دیگر انسانی گروہوں نے بھی۔ یہ ‘دَیتیہ دیو’ کہلائے؛ یہ سات سات کے سات گروہ ہیں۔
Word by Word
यज्ञैःby sacrifices
यज्ञैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, बहुवचन — Instrumental plural
चित्वाhaving piled (the altar)
चित्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootचि (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive), ‘having piled/arranged’
स्तुवन्praising
स्तुवन्:
कर्ता (Agent/कर्ता)
TypeVerb
Rootस्तु (धातु)
Formशतृ-प्रत्यय वर्तमान कृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (collective with सर्वे)
सर्वेall
सर्वे:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
तथाthus/likewise
तथा:
क्रियाविशेषण (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण — adverb
अन्येothers
अन्ये:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
मानुषाःhumans
मानुषाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
विशःthe people
विशः:
कर्ता (Appositional subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural (people/subjects)
दैत्यदेवाःDaityas and Devas
दैत्यदेवाः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदैत्य (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास, पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
समाख्याताःare called/declared
समाख्याताः:
विधेय (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootसम्-आ-ख्या (धातु)
Formक्त-प्रत्यय भूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सप्तseven
सप्त:
विशेषण (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक)
Formसंख्यावाचक, अव्ययवत् प्रयोग (indeclinable numeral used adjectivally)
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
सप्तसप्तकाःseven sets (of seven)
सप्तसप्तकाः:
विधेय (Predicate/विधेय)
TypeNoun
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + सप्तक (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (संख्यापूर्व), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural; ‘groups of seven’