Shloka 44
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
बलेः पुत्राश्च पौत्राश्च शतशो ऽथ सहस्रशः / बालेया नाम विख्याता गणा विक्रान्तपौरुषाः
Transliteration
baleḥ putrāśca pautrāśca śataśo 'tha sahasraśaḥ / bāleyā nāma vikhyātā gaṇā vikrāntapauruṣāḥ
Translation
بَلی کے بیٹے اور پوتے سینکڑوں، پھر ہزاروں تھے۔ وہ ‘بالَیَہ’ کے نام سے مشہور، عظیم پرَاکرم والے گروہ تھے۔
Word by Word
बलेःof Bali
बलेः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootबलि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
पुत्राःsons
पुत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
पौत्राःgrandsons
पौत्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपौत्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय
शतशःby hundreds
शतशः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootशतशस् (अव्यय)
Formपरिमाण/प्रकारार्थक अव्यय (adverb: by hundreds)
अथthen/and
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/and then)
सहस्रशःby thousands
सहस्रशः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formपरिमाणार्थक अव्यय (adverb: by thousands)
बालेयाःthe Bāleyas (a group)
बालेयाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootबालेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन (गण-नाम)
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/apposition marker)
TypeIndeclinable
Rootनाम (अव्यय)
Formनामनिर्देशार्थक अव्यय (particle: by name/called)
विख्याताःwell-known
विख्याताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + ख्या (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम्
गणाःgroups/hosts
गणाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootगण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
विक्रान्तपौरुषाःof mighty valor / having heroic prowess
विक्रान्तपौरुषाः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविक्रान्त (प्रातिपदिक/क्तान्त) + पौरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; समासः—विक्रान्तं पौरुषं येषां ते (बहुव्रीहिरपि सम्भवति), परन्तु रूपतः गुणवाचक-समासः; विशेषणम्