Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः

Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu

सूत उवाच दितेः पुत्रद्वयं जज्ञे कन्या चैका महाबला / कश्यपस्यात्मजौ तौ तु सर्वेभ्यः पूर्वजौ स्मृतौ

sūta uvāca diteḥ putradvayaṃ jajñe kanyā caikā mahābalā / kaśyapasyātmajau tau tu sarvebhyaḥ pūrvajau smṛtau

سوت نے کہا—دِتی کے دو بیٹے پیدا ہوئے اور ایک نہایت قوی بیٹی بھی۔ وہ دونوں کشیپ کے فرزند تھے اور سب میں قدیم تر سمجھے گئے۔

सूतःSūta
सूतः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसूत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
दितेःof Diti
दितेः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
पुत्रद्वयम्a pair of sons
पुत्रद्वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्र + द्वय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom/Acc), एकवचन; द्विगु-समास (two sons)
जज्ञेwas born
जज्ञे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
कन्याa daughter
कन्या:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकन्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
एकाone
एका:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण
महाबलाvery strong
महाबला:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा + बल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; कर्मधारय-समास; विशेषण
कश्यपस्यof Kaśyapa
कश्यपस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootकश्यप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
आत्मजौtwo sons (born of)
आत्मजौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआत्मज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), द्विवचन
तौthose two
तौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), द्विवचन; सर्वनाम
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअवधारण/विरोध-अव्यय (particle: but/indeed)
सर्वेभ्यःthan all (others)
सर्वेभ्यः:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), बहुवचन
पूर्वजौelder/earlier-born
पूर्वजौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootपूर्वज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), द्विवचन; विशेषण
स्मृतौare remembered/considered
स्मृतौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; कर्मणि-प्रयोगार्थ (taken as ‘are remembered/considered’)