Shloka 100
हिरण्यकशिपुजन्म-तपः-वरप्रभावः
Birth, Austerity, and Boon-Power of Hiraṇyakaśipu
Devanagari script
कृत्वा चैतानि नामानि दितिरिन्द्रमुवाच ह / वातस्कन्धांश्चरन्त्वेते भ्रतरो मम पुत्रकाः
Transliteration
kṛtvā caitāni nāmāni ditirindramuvāca ha / vātaskandhāṃścarantvete bhrataro mama putrakāḥ
Translation
یہ نام مقرر کر کے دِتی نے اِندر سے کہا—میرے بیٹے، آپس میں بھائی، ہوا کے جھرمٹوں کی صورت میں گردش کریں۔
Word by Word
कृत्वाhaving made
कृत्वा:
पूर्वकाल (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (Gerund/Absolutive) — ‘having made/done’
चand
च:
समुच्चय (Coordinator/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चय (conjunction)
एतानिthese
एतानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन — Accusative plural
नामानिnames
नामानि:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन — Accusative plural
दितिःDiti
दितिः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदिति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन — Nominative singular
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन — Accusative singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
क्रिया (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन — 3rd person singular
हindeed
ह:
सम्बन्धसूचक (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle)
वातस्कन्धान्wind-bands/gust-hosts
वातस्कन्धान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक) + स्कन्ध (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी/सम्बन्ध), पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन — Accusative plural
चरन्तुlet (them) roam
चरन्तु:
क्रिया (Injunctive action/क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञार्थ), प्रथमपुरुष, बहुवचन — 3rd person plural (let them roam)
एतेthese
एते:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootएतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन — Nominative plural
भ्रातरःbrothers
भ्रातरः:
कर्ता (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural
ममmy
मम:
सम्बन्ध (Possessor/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी विभक्ति, एकवचन — Genitive singular (pronoun)
पुत्रकाःsons/dear sons
पुत्रकाः:
कर्ता (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुत्रक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन — Nominative plural