Shloka 37
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
स यां प्रतिज्ञामारूढस्तां सम्यक्परिपूर्य च / सप्तद्वीपाब्धिनगरग्रामायतनमालिनीम्
Transliteration
sa yāṃ pratijñāmārūḍhastāṃ samyakparipūrya ca / saptadvīpābdhinagaragrāmāyatanamālinīm
Translation
اس نے جو عہد اٹھایا تھا اسے پوری طرح نبھایا، اور سات دیپوں، سمندروں، شہروں، بستیوں اور تیرتھ آیتنوں سے آراستہ دھرتی کی نگہبانی کی۔
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
याम्which
याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
प्रतिज्ञाम्vow, promise
प्रतिज्ञाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
आरूढःhaving undertaken/ascended (to)
आरूढः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआ-रुह् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying सः)
ताम्that (vow)
ताम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम (correlative pronoun)
सम्यक्properly, completely
सम्यक्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
परिपूर्यhaving fulfilled
परिपूर्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootपरि-पूॄ (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
Formक्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having fulfilled’
चand
च:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
सप्तद्वीपाब्धिनगरग्रामायतनमालिनीम्(earth) adorned with seven continents, oceans, cities, villages, and abodes
सप्तद्वीपाब्धिनगरग्रामायतनमालिनीम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसप्त (प्रातिपदिक) + द्वीप (प्रातिपदिक) + अब्धि (प्रातिपदिक) + नगर (प्रातिपदिक) + ग्राम (प्रातिपदिक) + आयतन (प्रातिपदिक) + मालिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; बहुपद-समास; विशेषण (qualifying मेदिनीम् understood: ‘earth’)