Shloka 24
Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return
Devanagari script
विकीर्यमाणः परितः सल्लाजकुसुमोत्करैः / पुरीमयोध्यामविशत्स्वपुरीमिव वासवः
Transliteration
vikīryamāṇaḥ paritaḥ sallājakusumotkaraiḥ / purīmayodhyāmaviśatsvapurīmiva vāsavaḥ
Translation
چاروں طرف سَلّاج کے پھولوں کے ڈھیر بکھیرے جاتے ہوئے وہ ایودھیا نگر میں یوں داخل ہوا جیسے واسَو (اندَر) اپنی امراؤتی میں داخل ہوتا ہے۔
Word by Word
विकीर्यमाणःbeing showered (with)
विकीर्यमाणः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवि-√कॄ/किर् (धातु) → विकीर्यमाण (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मणि वर्तमानकृदन्त (present passive participle) ‘being scattered/showered’
परितःall around
परितः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपरितः (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण
सल्लाज-कुसुम-उत्करैःwith heaps of sallāja flowers
सल्लाज-कुसुम-उत्करैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसल्लाज (प्रातिपदिक) + कुसुम (प्रातिपदिक) + उत्कर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; instrumental plural
पुरीम्the city
पुरीम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; accusative singular
अयोध्याम्Ayodhyā
अयोध्याम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक; नगरनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; proper noun, accusative singular (apposition to ‘purīm’)
अविशत्entered
अविशत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√विश् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; parasmaipada
स्व-पुरीम्his own city
स्व-पुरीम्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + पुरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (कर्म), एकवचन; ‘own city’ accusative singular
इवas if/like
इव:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्यय (particle of comparison)
वासवःVāsava (Indra)
वासवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवासव (प्रातिपदिक; इन्द्रनाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; nominative singular