Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

Sagarapratijñāpālana (Fulfilment of Sagara’s Vow) — Keśinī-vivāha and Royal Return

महोत्सवसमायुक्ता प्रतिगेहमभूत्पुरी / संबूजिताशेषवास्तुदेवतागृहमालिनी

mahotsavasamāyuktā pratigehamabhūtpurī / saṃbūjitāśeṣavāstudevatāgṛhamālinī

وہ پوری مہااُتسو کے رنگ میں ڈوب کر ہر گھر میں جشن گاہ بن گئی؛ اور تمام واستو دیوتاؤں کے گھروں کی پوجا ہونے سے وہ گھروں کی مالا کی طرح آراستہ دکھائی دی۔

महा-उत्सव-समायुक्ताfilled with great festivities
महा-उत्सव-समायुक्ता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootmahā (प्रातिपदिक) + utsava (प्रातिपदिक) + samāyukta (सम्+आ√युज्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः (तत्पुरुष) — ‘महोत्सवैः समायुक्ता’ (instrumental sense implied); विशेषणम् पुरी-शब्दस्य
प्रति-गेहम्in every house
प्रति-गेहम्:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootprati (अव्यय) + geha (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमासः; अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थः ‘प्रत्येकं गेहम्’ (to each house)
अभूत्became/was
अभूत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन (Singular); परस्मैपदम्
पुरीthe city
पुरी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootpurī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
सम्-पूजिताwell-worshipped/honoured
सम्-पूजिता:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootsaṃpūjita (सम्+पूज्-धातु, क्त; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त; विशेषणम् (पुरी)
अशेष-वास्तु-देवता-गृह-मालिनीarrayed with shrines of all the Vāstu-deities
अशेष-वास्तु-देवता-गृह-मालिनी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootaśeṣa (प्रातिपदिक) + vāstu (प्रातिपदिक) + devatā (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक) + mālinī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषसमासः — ‘अशेषानां वास्तुदेवतानां गृहैः मालिनी’ (garlanded/arrayed with houses/temples of all Vāstu-deities); विशेषणम् (पुरी)