Shloka 31
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
बाधितुं भुवि भूतानि भूतानां न विधिं विना / शक्यते वत्स सर्वो ऽपि यतः शक्त्या स्वकर्मकृत्
Transliteration
bādhituṃ bhuvi bhūtāni bhūtānāṃ na vidhiṃ vinā / śakyate vatsa sarvo 'pi yataḥ śaktyā svakarmakṛt
Translation
اے بَتس، بھوتوں کے ودھان کے بغیر زمین پر جانداروں کو روکنا یا ستانا ممکن نہیں؛ کیونکہ ہر ایک اپنی طاقت کے مطابق اپنے کرم کا پھل بھگتتا ہے۔
Word by Word
बाधितुम्to obstruct/afflict
बाधितुम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootबाध् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive (तुमन्त), क्रियार्थक; धातु: बाध् (to afflict/obstruct)
भुविon earth
भुवि:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; locative
भूतानिbeings
भूतानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन; here as object of infinitive
भूतानाम्of beings
भूतानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभूत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; genitive
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (particle of negation)
विधिम्rule/ordinance
विधिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootविधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; object with vinā
विनाwithout
विना:
Apadana (अपादान)
TypeIndeclinable
Rootविना (अव्यय)
Formउपपद-अव्यय (preposition-like indeclinable) governing accusative; ‘without’
शक्यतेis possible
शक्यते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive)
वत्सdear child
वत्स:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootवत्स (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन
सर्वःeveryone/anyone
सर्वः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; adjective to implied agent/‘anyone’
अपिeven/also
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपवाद-अव्यय (particle: even/also)
यतःbecause
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय)
Formहेतु-अव्यय (causal indeclinable) = ‘because/since’
शक्त्याby (one’s) power
शक्त्या:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; instrumental
स्वकर्मकृत्one who performs his own deeds
स्वकर्मकृत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootस्व + कर्म + कृत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष: स्वस्य कर्म कृत् = ‘doer of one’s own acts’