Shloka 28
Samantapañcaka at Kurukṣetra: Paraśurāma’s Tīrtha-Creation and Pitṛ-Rites (समन्तपञ्चक-तीर्थप्रशंसा)
Devanagari script
पितुर्न्न ते ऽपराध्यन्ते न स्वतन्त्रं यतो जगत् / तन्निमित्तं तु मरणं पितुस्ते विहितं पुरा
Transliteration
piturnna te 'parādhyante na svatantraṃ yato jagat / tannimittaṃ tu maraṇaṃ pituste vihitaṃ purā
Translation
تم پر اپنے باپ کے بارے میں کوئی جرم نہیں، کیونکہ یہ جگت خودمختار نہیں۔ اسی سبب سے تمہارے باپ کی موت پہلے ہی مقرر کی گئی تھی۔
Word by Word
पितुःof (your) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th) / चतुर्थी (4th), एकवचन; अत्र षष्ठी ‘ते’ = thy/your
अपराध्यन्तेare offended/are wronged
अपराध्यन्ते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√राध् (धातु)
Formलट् (present), प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन, आत्मनेपद; उपसर्गः अप (to offend)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
स्वतन्त्रम्independent
स्वतन्त्रम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्वतन्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणं ‘जगत्’
यतःbecause
यतः:
Hetu (हेतु)
TypeIndeclinable
Rootयतः (अव्यय)
Formयद्-प्रातिपदिकस्य पञ्चमी एकवचनरूपम्; हेत्वर्थे अव्यय (because/since)
जगत्the world
जगत्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजगत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषणं ‘निमित्तम्’
निमित्तम्cause/reason
निमित्तम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/अवधारणार्थक-अव्यय
मरणम्death
मरणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमरण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
पितुःof the father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th), एकवचन
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन
विहितम्was ordained/prescribed
विहितम्:
Kriya (क्रिया/भाव)
TypeVerb
Rootविहित (कृदन्त; √धा धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; उपसर्गः वि; predicate with ‘मरणम्’
पुराformerly/earlier
पुरा:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)