Shloka 19
Bhārgava’s Resolve after His Father’s Slaying
Parashurama’s Vow against the Kshatriyas
Devanagari script
निवार्य तानापततो रथेनैकेन भार्गवः / युयुधे पार्थिवैः सर्वैः समरे ऽमितविक्रमः
Transliteration
nivārya tānāpatato rathenaikena bhārgavaḥ / yuyudhe pārthivaiḥ sarvaiḥ samare 'mitavikramaḥ
Translation
ان کے حملے کو ایک ہی رتھ سے روک کر، بے پناہ پرाकرم والے بھارگو رام نے میدانِ جنگ میں تمام راجاؤں سے جنگ کی۔
Word by Word
निवार्यhaving checked
निवार्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√वृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund); ‘having restrained/checked’
तान्them
तान्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन; सर्वनाम
आपततःrushing (at him)
आपततः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ-√पत् (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (present participle) शतृ; पुंलिङ्ग; द्वितीया; बहुवचन; ‘rushing/attacking’ (qualifying तान्)
रथेनwith a chariot
रथेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन
एकेनwith a single (one)
एकेन:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; एकवचन; (रथेन) विशेषण
भार्गवःBhārgava (Rāma)
भार्गवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभार्गव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन
युयुधेhe fought
युयुधे:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formलिट् (Perfect); आत्मनेपद; प्रथमपुरुष; एकवचन
पार्थिवैःwith kings
पार्थिवैः:
Sahakari (सहकारी/with whom)
TypeNoun
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; तृतीया; बहुवचन; (पार्थिवैः) विशेषण
समरेin battle
समरे:
Adhikarana (अधिकरण/Location)
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी (7th/Locative); एकवचन
अमितविक्रमःof immeasurable prowess
अमितविक्रमः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमित-विक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा; एकवचन; (अमितः विक्रमः यस्य) used adjectivally for भार्गवः