Shloka 17
Jamadagni-Āśrama-Ākramaṇa (Attack on Jamadagni’s Hermitage) / जमदग्न्याश्रमाक्रमणम्
Devanagari script
ततः काले गते रामः समानां द्वादशावधौ / निवृत्तस्तपसः सख्या सहागादाश्रमं पितुः
Transliteration
tataḥ kāle gate rāmaḥ samānāṃ dvādaśāvadhau / nivṛttastapasaḥ sakhyā sahāgādāśramaṃ pituḥ
Translation
پھر جب وقت گزرا اور بارہ برس کی مدت پوری ہوئی تو رام تپسیا سے فارغ ہو کر اپنے دوست کے ساتھ باپ کے آشرم کی طرف گیا۔
Word by Word
ततःthen
ततः:
Apādāna-arthaka (अपादानार्थक)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; तस्मात्-अर्थे
कालेwhen the time
काले:
Kālādhi karaṇa (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
गतेhaving passed
गते:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeAdjective
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (past passive participle), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; लोकेटिव-अब्सोल्यूट (सप्तमी-सम्बन्ध) ‘when (time) had passed’
रामःRāma (Paraśurāma)
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
समानाम्of years
समानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; ‘of years’ (elliptic: वर्षाणाम्)
द्वादशावधौat the end of twelve (years)
द्वादशावधौ:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootद्वादश+अवधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; समासः द्वादश एव अवधिः (कर्मधारय/तत्पुरुष-प्रायः) ‘at the limit of twelve’
निवृत्तःreturned
निवृत्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि+वृत् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘returned/ceased’
तपसःfrom austerities
तपसः:
Apādāna (अपादान)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; ‘from austerity’ (ablatival sense via genitive)
सख्याwith a friend
सख्या:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootसखि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘with a companion/friend’
सहtogether with
सह:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक (comitative particle)
अगात्went
अगात्:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलुङ् (Aorist/अद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आश्रमम्to the hermitage
आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
पितुःof (his) father
पितुः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन