Shloka 32
Bhārgava-Stuti and Kṛṣṇa’s Vara
Devotional Hymn and Boon to the Bhargava
Devanagari script
निष्क्रम्यमाणो रामस्तु नन्दीश्वरमुखैर्गणैः / नमस्कृतो ययौ राजन्स्वगृहं परया मुदा
Transliteration
niṣkramyamāṇo rāmastu nandīśvaramukhairgaṇaiḥ / namaskṛto yayau rājansvagṛhaṃ parayā mudā
Translation
اے راجن، جب رام باہر نکل رہا تھا تو نندی ایشور وغیرہ گنوں نے اسے سلام کیا؛ اور وہ نہایت مسرت کے ساتھ اپنے گھر کو روانہ ہوا۔
Word by Word
niṣkramyamāṇaḥwhile going out
niṣkramyamāṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootkram (धातु) + nis- (उपसर्ग)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमान-कृदन्त (Present Participle Parasmaipada), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘going out’
rāmaḥRāma
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
tuindeed
tu:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेषार्थक (but/indeed)
nandīśvara-mukhaiḥwith Nandīśvara as leader
nandīśvara-mukhaiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootnandīśvara (प्रातिपदिक) + mukha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; तत्पुरुषः (‘nandīśvaraḥ mukhaṃ yeṣām’/‘nandīśvara-mukhāḥ’)=‘with Nandīśvara at the head’ (as qualifier of gaṇaiḥ)
gaṇaiḥby the attendants
gaṇaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; Instrumental—‘by/with the attendants’
namaskṛtaḥsaluted
namaskṛtaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootnamas + kṛ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having been saluted/honoured’
yayauwent
yayau:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootyā (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद—‘went’
rājanO king
rājan:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; ‘O king’
sva-gṛhamto his own house
sva-gṛham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + gṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः—‘one’s own house’
parayāwith great
parayā:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootpara (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण—‘by/with supreme (great)’ (agreeing with mudā)
mudājoy
mudā:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootmudā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; Instrumental—‘with joy’