Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 57
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
नागास्त्रं गारुडेनापि रामश्चिच्छेद भूपते / दत्तेन दत्तं यच्छूलमव्यर्थं मन्त्रपूर्वकम्
Transliteration
nāgāstraṃ gāruḍenāpi rāmaściccheda bhūpate / dattena dattaṃ yacchūlamavyarthaṃ mantrapūrvakam
Translation
اے بھوپتے! رام نے گارُڑ استر سے ناگ استر کو بھی کاٹ ڈالا۔ اور دتّ نے جو شُول منتر کے ساتھ دیا تھا وہ کبھی بے اثر نہیں ہوتا۔
Word by Word
nāga-astramthe serpent-weapon
nāga-astram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootnāga + astra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; समासः—तत्पुरुष (‘नागानां’/‘नाग-सम्बन्धि’ अस्त्रम्)
gāruḍenawith the Garuḍa-weapon
gāruḍena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootgāruḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (astra-नाम), तृतीया (3), एकवचन; साधन
apialso/even
api:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (also/even)
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
cicchedahe cut asunder
ciccheda:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootchid (छिद् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
bhūpateO king
bhūpate:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbhūpati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन; संबोधन
dattenaby Datta
dattena:
Karana/Agent-association (करण/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootdatta (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; ‘दत्त’ (proper name/epithet)
dattamgiven
dattam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootdatta (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; भूतकर्मणि-भाव (given)
yatwhich
yat:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; सम्बन्धसूचक (relative pronoun)
śūlamtrident/spear
śūlam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśūla (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
avyarthamunfailing/not in vain
avyartham:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootavyartha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण
mantra-pūrvakampreceded by mantra-recitation
mantra-pūrvakam:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootmantra + pūrvaka (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; क्रियाविशेषण (adverbial)