Shloka 56
Pushkarākṣa’s Battle with Rāma Jāmadagnya (Bhārgava) — Astras and the Fall of a Prince
Devanagari script
अस्त्रं रामो वारुणेन शमयामास सत्वरम् / गान्धर्वं विदधे राजा वायव्येनाहनद्विभुम्
Transliteration
astraṃ rāmo vāruṇena śamayāmāsa satvaram / gāndharvaṃ vidadhe rājā vāyavyenāhanadvibhum
Translation
رام نے وارُṇ استر سے اس استر کو فوراً تھما دیا۔ پھر بادشاہ نے وایویہ استر سے گاندھرو استر قائم کر کے اس عظیم حریف پر ضرب لگائی۔
Word by Word
astramweapon/missile
astram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootastra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
rāmaḥRama
rāmaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
vāruṇenawith the Varuṇa-weapon (water weapon)
vāruṇena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvāruṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (astra-नाम), तृतीया (3), एकवचन; साधन
śamayāmāsahe quenched/appeased
śamayāmāsa:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootśam (शम् धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच्-प्रयोग (causative sense: ‘to cause to subside’)
satvaramswiftly/at once
satvaram:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootsatvara (प्रातिपदिक/अव्ययीभावप्राय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
gāndharvamthe Gandharva-weapon
gāndharvam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgāndharva (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (astra-नाम), द्वितीया (2), एकवचन
vidadhehe employed/produced
vidadhe:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootdhā (धा धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (दधाते-आदेश)
rājāthe king
rājā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrājan (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
vāyavyenawith the Vāyu-weapon (wind weapon)
vāyavyena:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootvāyavya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग (astra-नाम), तृतीया (3), एकवचन; साधन
ahanathe struck/slew
ahanat:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Roothan (हन् धातु)
Formलङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
vibhumthe mighty one (opponent)
vibhum:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvibhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेष्य (the mighty one)