Shloka 33
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
ततस्ते वै पुनः साध्याः संक्षीणे चाक्षुषेन्तरे / उपस्थिते पुनः सर्गे मनोर्वैवस्वतस्य ह
Transliteration
tataste vai punaḥ sādhyāḥ saṃkṣīṇe cākṣuṣentare / upasthite punaḥ sarge manorvaivasvatasya ha
Translation
پھر چاکْشُش منونتر کے ختم ہونے پر وہ دوبارہ ‘سادھْیَ’ کہلائے؛ اور وَیوَسْوَت منو کی نئی سَرْگ کے حاضر ہونے پر وہ ظاہر ہوئے۔
Word by Word
ततःthereafter
ततः:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति
साध्याःthe Sādhyas
साध्याः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसाध्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
संक्षीणेwhen (it was) exhausted/ended
संक्षीणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसम् + क्षि (धातु) → संक्षीण (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, सप्तमी-एकवचन; सति-सप्तमी
चाक्षुषेin the Cākṣuṣa
चाक्षुषे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootचाक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; (अन्तर-विशेषण)
अन्तरेin the manvantara/interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
उपस्थितेwhen (it was) present/arrived
उपस्थिते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउप + स्था (धातु) → उपस्थित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त, सप्तमी-एकवचन; सति-सप्तमी
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति
सर्गेin the creation
सर्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसर्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मनोःof Manu
मनोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
वैवस्वतस्यof Vaivasvata
वैवस्वतस्य:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवैवस्वत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; मनोः विशेषण
हindeed/forsooth
ह:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootह (अव्यय)
Formअव्यय; पदपूरण/स्मरणार्थक (expletive particle)