Shloka 32
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
वैकुण्ठा नाम ते देवाः पञ्चमस्यान्तरे मानोः / ततस्ते वै पुनर्देवा वैकुण्ठाः प्राप्य चाक्षुषम्
Transliteration
vaikuṇṭhā nāma te devāḥ pañcamasyāntare mānoḥ / tataste vai punardevā vaikuṇṭhāḥ prāpya cākṣuṣam
Translation
پانچویں منو کے منونتر میں وہ دیوتا ‘وَیکُنٹھ’ کے نام سے مشہور ہوئے۔ پھر وہی وَیکُنٹھ دیوتا چاکْشُش منونتر کو پہنچے۔
Word by Word
वैकुण्ठाःthe Vaikuṇṭhas
वैकुण्ठाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नामby name
नाम:
Sambandha (सम्बन्ध/नामनिर्देश)
TypeIndeclinable
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; नाम-शब्दः (by name)
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
देवाःgods
देवाः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पञ्चमस्यof the fifth
पञ्चमस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootपञ्चम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/सम्बन्ध), एकवचन
अन्तरेin the manvantara/interval
अन्तरे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअन्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
मानोःof Manu
मानोः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
ततःthereafter
ततः:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (thereafter)
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैindeed
वै:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय; निश्चयार्थक (indeed)
पुनःagain
पुनः:
Sambandha (सम्बन्ध/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्ति (again)
देवाःthe gods
देवाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
वैकुण्ठाः(called) Vaikuṇṭhas
वैकुण्ठाः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootवैकुण्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
Kriya (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootप्र + आप् (धातु) → प्राप्य (कृदन्त)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive)
चाक्षुषम्(the) Cākṣuṣa (manvantara)
चाक्षुषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootचाक्षुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; (मन्वन्तर-नाम)