Shloka 13
Jayā-devāḥ Mantraśarīratvaṃ, Vairāgya, and Brahmā’s Śāpa
The Jayas’ Refusal of Progeny
Devanagari script
क्षमास्माकं महादेव यदज्ञानात्मकं प्रभो / प्रणतान्वै सानुनयं ब्रह्मा तानब्रवीत्पुनः
Transliteration
kṣamāsmākaṃ mahādeva yadajñānātmakaṃ prabho / praṇatānvai sānunayaṃ brahmā tānabravītpunaḥ
Translation
اے مہادیو، اے پرَبھو! جو کچھ ہم سے جہالت کے سبب ہوا، اسے معاف فرما۔ وہ سجدہ ریز اور عاجز تھے؛ تب برہما نے انہیں پھر کہا۔
Word by Word
क्षमाforgiveness
क्षमा:
सम्बोधन/प्रार्थना (Address/Request)
TypeNoun
Rootक्षमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; संबोधनार्थे प्रार्थना (used as request)
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (Genitive relation/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (Genitive), बहुवचन; सर्वनाम
महादेवO Mahādeva
महादेव:
सम्बोधन (Sambodhana/Address)
TypeNoun
Rootमहादेव (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमास (महान् देवः), पुल्लिङ्ग, संबोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन
यत्whatever; that which
यत्:
सम्बन्ध (Relative pronoun)
TypeNoun
Rootयद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम (relative)
अज्ञानात्मकम्born of ignorance; consisting of ignorance
अज्ञानात्मकम्:
विशेषण (Qualifier)
TypeAdjective
Rootअज्ञान (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमास (अज्ञानं आत्मा यस्य/अज्ञानात्मक), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण
प्रभोO Lord
प्रभो:
सम्बोधन (Sambodhana/Address)
TypeNoun
Rootप्रभु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, संबोधन, एकवचन
प्रणतान्those who have bowed; the prostrate ones
प्रणतान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeVerb
Rootप्र√नम् (धातु) + क्त (कृत्प्रत्यय)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle used adjectivally), पुल्लिङ्ग, द्वितीया (Accusative), बहुवचन
वैindeed
वै:
निपातार्थ (Emphasis)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
सानुनयम्with entreaty; humbly
सानुनयम्:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeAdjective
Rootस (अव्यय/उपसर्गसदृश) + अनुनय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावसमास (स + अनुनयम् = ‘with entreaty’), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत्
ब्रह्माBrahmā
ब्रह्मा:
कर्ता (Kartā/Subject)
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तान्them
तान्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootतद् (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; सर्वनाम
अब्रवीत्said; spoke
अब्रवीत्:
क्रिया (Kriyā/Verb)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
पुनःagain
पुनः:
क्रियाविशेषण (Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formपुनरावृत्तिवाचक अव्यय (adverb)