Previous Verse
Next Verse

Shloka 39

Bhārgava Rāma at Māhiṣmatī: Narmadā-stuti and the Challenge to Kārttavīryārjuna

दृष्ट्वा समुद्यतं रामं सैनिकानां वधाय च / चकंपिरे भृशं सर्वे मृत्योरिव शरीरिणः

dṛṣṭvā samudyataṃ rāmaṃ sainikānāṃ vadhāya ca / cakaṃpire bhṛśaṃ sarve mṛtyoriva śarīriṇaḥ

جب انہوں نے رام کو سپاہیوں کے قتل کے لیے اٹھا ہوا دیکھا تو سب جسم والے یوں سخت کانپ اٹھے جیسے موت سامنے ہو۔

dṛṣṭvāhaving seen
dṛṣṭvā:
Hetu (हेतु/Reason-circumstance)
TypeVerb
Rootdṛś (धातु) + ktvā (क्त्वा)
FormAbsolutive/Gerund (क्त्वान्त), from √dṛś ‘to see’; indeclinable verbal form (avyaya-kriyāviśeṣaṇa)
samudyatamraised/ready (for attack)
samudyatam:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsam-ud-√yam (धातु) + kta (क्त)
FormPast passive participle (क्त), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन), Masculine (पुंलिङ्ग); qualifying ‘rāmam’
rāmamRama
rāmam:
Karma (कर्म/Object of ‘dṛṣṭvā’)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Accusative (2nd/द्वितीया), Singular (एकवचन)
sainikānāmof the soldiers
sainikānām:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive relation)
TypeNoun
Rootsainika (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Plural (बहुवचन)
vadhāyafor the killing
vadhāya:
Sampradāna (सम्प्रदान/Purpose-dative)
TypeNoun
Rootvadha (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Dative (4th/चतुर्थी), Singular (एकवचन); purpose (prayojana)
caand
ca:
Samuccaya (समुच्चय/Connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction/particle (समुच्चयबोधक अव्यय)
cakampiretrembled
cakampire:
Kriyā (क्रिया/Predicate)
TypeVerb
Rootkamp (धातु)
FormPerfect (लिट्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Plural (बहुवचन); Ātmanepada (आत्मनेपद)
bhṛśamgreatly
bhṛśam:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootbhṛśam (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण अव्यय)
sarveall
sarve:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)
mṛtyoḥof death
mṛtyoḥ:
Upamāna-sambandha (उपमान-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन)
ivaas if/like
iva:
Upamā (उपमा/Comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootiva (अव्यय)
FormComparative particle (उपमावाचक अव्यय)
śarīriṇaḥembodied beings
śarīriṇaḥ:
Karta (कर्ता/Subject; apposition to ‘sarve’)
TypeNoun
Rootśarīrin (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Plural (बहुवचन)