Brahmanda Purana — Anushanga Pada, Shloka 18
Agastyopadeśa: Viṣṇupada-stava-sādhanā and Paraśurāma’s Darśana of Hari
Devanagari script
तं त्वामहं भक्तजनानुरक्तं विरक्तमत्यन्तमपीन्दिरादिषु / स्वयं समक्षंव्यभिचारदुष्टचित्तास्वपि प्रेमनिबद्धमानसम्
Transliteration
taṃ tvāmahaṃ bhaktajanānuraktaṃ viraktamatyantamapīndirādiṣu / svayaṃ samakṣaṃvyabhicāraduṣṭacittāsvapi premanibaddhamānasam
Translation
میں تجھے سجدۂ عقیدت پیش کرتا ہوں: تو بھکتوں سے محبت رکھنے والا ہے، اندرا (لکشمی) وغیرہ سے بھی نہایت بےرغبت ہے؛ اور خود سامنے ہو کر بھی بدچلنی سے آلودہ دلوں میں بھی تیرا دل محبت سے بندھا رہتا ہے۔
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; demonstrative pronoun
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन; 2nd person pronoun
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; 1st person pronoun
भक्त-जन-अनुरक्तम्attached to devotees
भक्त-जन-अनुरक्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootभक्त (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक) + अनुरक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रञ्ज्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सप्तमी/षष्ठी-तत्पुरुषार्थः: भक्तजनेषु अनुरक्तः (attached to devotees)
विरक्तम्detached
विरक्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootविरक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक; √रञ्ज्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अत्यन्तम्utterly
अत्यन्तम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial modifier)
TypeIndeclinable
Rootअत्यन्त (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: completely/utterly)
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle: even/also)
इन्दिरा-आदि-षुin Indirā (Lakṣmī) and others
इन्दिरा-आदि-षु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootइन्दिरा (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (इन्दिरा), सप्तमी, बहुवचन; ‘in Indirā and others’ (i.e., Lakṣmī etc.)
स्वयम्personally
स्वयम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formअव्यय (reflexive adverb: oneself, personally)
समक्षम्directly, before (me)
समक्षम्:
Sambandha (सम्बन्ध/Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसमक्ष (अव्यय/प्रातिपदिक-प्रयोग)
Formअव्यय (adverb: directly, in presence)
व्यभिचार-दुष्ट-चित्तासुin minds corrupted by unfaithfulness
व्यभिचार-दुष्ट-चित्तासु:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative)
TypeNoun
Rootव्यभिचार (प्रातिपदिक) + दुष्ट (प्रातिपदिक) + चित्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (चित्ता as feminine plural in -ā), सप्तमी, बहुवचन; ‘in minds corrupted by infidelity/straying’
अपिeven
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/Particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (even)
प्रेम-निबद्ध-मानसम्whose mind is bound by love
प्रेम-निबद्ध-मानसम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier)
TypeAdjective
Rootप्रेम (प्रातिपदिक) + निबद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक; √बन्ध्) + मानस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘whose mind is bound by love’ (मानसं यस्य तत्) used adjectivally for the Lord